نگاهی به حواشی موسیقی ایران در نوروز ۹۵

ایام نوروز یکی از شلوغ‌ترین ایام انتشار تک قطعات و آلبوم‌های خواننده‌های سرشناس است و در کنار قطعات نوروزی و تیتراژ برنامه‌های نوروزی صدا و سیما، زمان شلوغی برای برگزاری کنسرت‌های بهاری خواننده‌ها و چهره‌های سرشناس نیز هست.

مجله هنری هفت به نقل از موسیقی ما، از اواخر اسفند ماه سال گذشته تا روزهای میانی نوروز ۹۵ حدود ۱۰۰ قطعه از خواننده‌های مختلف تولید و در فضای مجازی و رسانه ملی و سایر رسانه‌ها منتشر شد تا دوستداران موسیقی فصل شلوغ و منوی متنوعی را برای روزهای تعطیلات خود داشته باشند. خواننده‌های رسمی درفضای همیشگی خود و درکنار تبلیغ کنسرتهای بهاری‌شان، آثار جدیدی را در فضای مجازی پخش کردند و توجه عمده مخاطبان در این ایام به برنامه‌های عیدانه تلویزیون فضای مناسبی را مهیا کرده بود تا هنرمندان عرصه موسیقی با خواندن تیتراژ برنامه‌های پرطرفدار، گوی رقابت را بربایند و در فصل شلوغ آثار موسیقی، بتوانند از رقبا پیشی بگیرند و از همین اوایل سال همکارانشان را پشت سربگذارند.

* روزی ۴۰ قطعه جدید

در روزهای آخر سال ۹۴ به مرور ترافیک انتشار آثار جدید بیشتر و بیشتر شد و کار به جایی رسید که حتی در یک روز سایت «موسیقی ما» با انتشار حدود ۴۰ قطعه جدید از خواننده‌های داخلی رکوردی جدید را در آرشیو خود به ثبت رساند تا از همین ابتدای سال ۹۵ پیش بینی سالی شلوغ برای حوزه موسیقی، پیش بینی دور از ذهنی نباشد. تعدد آثار پاپ و سرعت بالای انتشار قطعات هر چند باعث شد برخی قطعات خوب و قوی کمتر شنیده شوند و به جایگاهی که حقشان بود نرسند ولی همین ازدیاد آثار باعث شد دوستداران موسیقی با منوی متنوع و رنگارنگی رو به رو باشند و با وسواس بیشتری لیست MP3 های نوروزی‌شان را انتخاب کنند.

* تقریباً همه

تقریباً همه بزرگان پاپ اعم از علیرضا عصار، مانی رهنما، حمید حامی، احسان خواجه امیری، رضا صادقی، محسن یگانه، بابک جهانبخش، محمد علیزاده، مجید اخشابی، مسعود امامی، مجید خراطها، امیر تاجیک، مهدی یغمایی، علی لهراسبی و… آثار بهاری و در واقع عیدی خود به دوستدارانشان را درانتهای اسفند سال قبل و روزهای نخست سال جدید منتشر کردند. چهره‌هایی چون مهران مدیری، سالار عقیلی، علی زندوکیلی و… از هنرمندان سایر سبک‌های موسیقی بودند که با انتشار آثارشان، نوروز پرخبری را سپری کردند تا عید ۹۵ روز پرکار تماشاخانه سایت «موسیقی ما» و سایر سایت‌های دانلود باشد.

* زیرزمینی‌های فعال

اگر بحث رقابت باشد، قطعاً خواننده‌های زیرزمینی هم در عید ۹۵ کم کار نبودند و هر کدام با انرژی و پشتکار فراوان در پی تولید آثار جدید رفتند و با انتشار اینترنتی آنها، رقابتی تنگاتنگ را با هنرمندان عرصه مجاز موسیقی راه انداختند. امیر تتلو تقریباً هفته‌ای یک قطعه جدید را در ماه انتهایی سال ۹۴ منتشر کرد. چهره‌هایی چون آرمین زارعی، اردلان هوشمند، رضایا، حمید صفت، امیرعباس گلاب و… ازدیگر چهره‌های زیرزمینی بودند که حتی اگر اثر جدیدی را هم تولید نکردند، با قدرت تمام از همکاران زیرزمینی خود حمایت کردند و با تبلیغ آثار همکارانشان، رقابت بازار موسیقی در عید ۹۵ را داغ و داغتر کردند تا بازار دوقطبی موسیقی در ایران که شامل «مجازها» و «زیرزمینی‌ها» است، یکی از شلوغ‌ترین سالهای خود را تجربه کند. اوضاع در بازار موسیقی بیشتر به میدان جنگی شبیه بود که آثار موسیقی یکی پس از دیگری وارد بازار می‌شد و با هیاهوی فراوان سعی در جلب توجه بیشتری می‌کرد ولی در انتها به نتیجه و آخر و عاقبت خوبی نمی‌رسید و کمتر اثری بود که بتواند تجربه شنیده شدن و مورد توجه قرار گرفتن را داشته باشد. ازدیاد آثار و از همه مهم‌تر ادامه روند قبلی و فضایی تکراری، باعث شده بود مخاطبان موسیقی هم در انتخاب‌هایشان سردرگم شوند. بازار موسیقی نوروز ۹۵ علیرغم شلوغی وحشتناک، هرگز برنده‌ای نداشت و اوضاع با یک نمودار تقریباً مشابه در «شنیده نشدن آثار» پیش می‌رفت.

* و سرانجام «یاس»…

هیچکس فکرش را هم نمی‌کرد که تک قطعه «بُغض یعنی…»، جدیدترین اثر رپر مستعد و صاحب سبک ایرانی «یاس» در بازار شلوغ روزهای عید و در حالی که کوچک‌ترین تبلیغی هم برای این قطعه نشده بود، به یک باره به انتخاب نخست دوستداران موسیقی تبدیل شود و در کمتر از یک روز به آمار دانلودی بیش از یک میلیون دانلود در سایت منتشر کننده اثر دست یابد. یاس که پارتنر قدیمی و یار غاراش «آمین» را هم در این قطعه بعد از تجربه‌هایی موفق چون «سی دی رو بشکن» و «وقت رفتن» در کنار خود می‌دید، این بار با موسیقی و شعری از «آمین» چنان شلیکی به قلب دوستداران موسیقی کرد که آنها عید امسال را با قطعه جدید این خواننده پرطرفدار سپری کردند تا «یاس» به اذعان بسیاری از اهالی موسیقی و کارشناسان این عرصه برنده بزرگ نوروز ۹۵ باشد. «یاس» بار دیگر با انتخاب مضامین اجتماعی و از همه مهم‌تر، پرداختن به ممنوع الکار بودن‌اش در ایران به خوبی توانست با دوستدارانش ارتباط برقرار کرد و به مرور با پیش کشیدن مفاهیم عاشقانه و احساسی، تیر خلاص را به قلب مخاطب موسیقی شلیک کرد تا بار دیگر به همه یاد آوری کند که لحن و نوع بیان سناریو و قصه، چه تأثیر شگفت انگیزی را روی مخاطب نسل جدید موسیقی در کشور می‌تواند داشته باشد. روایت پر حسرت «یاس» از ممنوعیت برگزاری کنسرتش در ایران به مرور به غروری دوست داشتنی ختم شده که قرار نیست برای اجازه کار، دست به هر کاری بزند. او در این ترانه به صورت سربسته از قرارهای متعدد و قول مساعدت‌هایی گفته که هرگز به مرحله عمل نرسیده‌اند و حتی وعده و وعیدهای داده شده به او در قرار حضوری با مدیرکل سابق دفتر موسیقی در کافی شاپ «صابر» (کافی شاپ برادر یاس) هم سرابی بیش نبوده است.

* حمله «تتلو» به یاس

انتشار و همه گیری قطعه «بُغض یعنی» با واکنش‌ها و حمایت همه جانبه اهالی موسیقی زیرزمینی از «یاس» توام شد. کار به مرور به جایی رسید که چهره‌های مجاز موسیقی هم نسبت به انتشار قطعه جدید و تاثیرگذار «یاس» واکنش مثبت نشان دادند ولی دراین بین به یک باره «امیر تتلو» در یک پست اینستاگرامی به شدت به رفیق قدیمی‌اش تاخت تا همه اهالی موسیقی زیرزمینی نسبت به این رفتار انگشت به دهان بمانند. تتلود پس از انتشار «بُغض یعنی…» در پستی اینستاگرامی نوشت: «دوستامون همه‌ی آمریکا و خارج رو کنسرت می ذارن و پول در میارن و میان اینجا هم به عنوان مهمون می رن کنسرت عشق و حال، و ناراحت هم میشن! البته حق دارن ناراحت به شن و امیدوارم این حق واسه همه درست شه. خب حق یه خواننده ست که هواراشو به بینه و کنسرت بزاره و خودشو خالی کنه. اما ما چی بگیم که نه آمریکا رفتیم و نه جایی به عنوان مهمان ما رو راهمون میدن! هیچی، ما تتو داریم. نباید اصلاً زندگی کنیم و بریم بمیریم.»

تتلو در ادامه نوشت: «یه چیزی هم بگم درباره یاس. من برگشتم گفتم ایشون رفته آمریکا کنسرتاشو گذاشته و اینجا هم کلی تیتراژ خونده و هر کاری هم دلش بخواد کرده، اما باز دلش خونه. پس ما چی بگیم؟ امیدوارم به حقش به رسه و بتونه کنسرت بذاره. مشکلی باهاش ندارم و بچه بدی هم نیست. فقط یکم جو می گیرتش بعضی وقت‌ها و آقا جون بازی در میاره. با اینکه می دونه خودش که من دوسش دارم.»

* پاسخ یاس به تتلو

انتشار صحبت‌های نامحترم «تتلو» خطاب به «یاس» با واکنش خواننده «بغض یعنی» توام شد و یاس با انتشار متنی پاسخ تتلو را داد: «اگر این پُست رو می ذارم به این دلیله که نمی خوام زیر پست‌های من کل کل باشه. و ترجیح میدم آدمای بیدار و به دور از حاشیه‌های بی اساس، بیان و دور هم جمعشیم. وگرنه این همهمه‌ای که ایجاد شده واقعاً نیازی به توضیح نداره و خیلی کودکانست و تنها اتفاقی که افتاد اون رفقایی که دنبال ایجاد تفرقه هستن به هدفشون رسوند. کاش ایشون اولش با خودم صحبت می‌کرد و به حرف کسانی که بهش “جَو دادن” گوش نمی‌کرد. ما خودمون با هم رفیق بودیم و دورادور هم از طریق دوستای مشترکمون جویای حال هم بودیم. اخبار بیست و سی ایشون رو دیشب نشون داده. و من یه ماه پیش این تکست رو نوشتم. و ربطی به هم نداره. منتها یه عده اومدن و برای ایجاد تفرقه، این دو اتفاق همزمان رو (موزیک من و نشون دادنِ ایشون در اخبار) به هم مرتبط کردن. که در نهایت ایشون هم تحت تأثیر اون حرف‌ها قرار گرفت. و اون پست‌ها رو گذاشت و منجر شد به این همهمه‌ها. و این قضیه مثل این می مونه که شما توی یه جمع بگین “انگار واسه بالا رفتن وجود داره یه راه….”. و بعد یه نَفَر از بین همه بلند شه به گه “با من بودی؟” من همیشه روی توئیتر موزیک‌هایی که از ایشون دوست داشتم به اشتراک گذاشتم. از انتقادهایی که به نحوی به ایشون می‌شد دفاع کردم و این رو حتی طرفداران خودش هم می دونن. و حتی زمانی که ایشون دستگیر شد من هم پستی در تویتر گذاشتم که ازش دفاع کردم. کلّیت داستان اینه.»

یاس که در زمان دستگیری تتلو در سال گذشته در حمایت از این خواننده با انتشار متن: «این همه به امید کلید رأی دادن. امیدوارم همون کلید در این قفسها رو باز کنه و امیر هر چه زودتر آزاد به شه»، صراحتاً آزادی تتلو را از مسئولین فرهنگی کشور خواسته بود، با انتشار این متن پاسخی محترمانه را برای رفع سوء تفاهم‌ها داد تا موج درگیری طرفدارن این دو خواننده در صفحات شخصی یکدیگربه مرور تمام شود.

* مجوزمی‌گیرند؟

اتفاقات نوروز ۹۵ بار دیگر نشان داد که موسیقی در ایران مسیرش را پیدا کرده و چهره‌های مختلف با انتشار آثارشان در فضای مجازی توانسته‌اند راه ارتباط برقرار کردن با دوستداران این حوزه را بیابند. تسریع در صدور مجوز برخی چهره‌های زیرزمینی در سال ۹۴ و همه گیری آثار خواننده‌هایی که از عرصه زیرزمینی توانستند به صورت مجاز فعالیت‌هایشان را ادامه دهند باعث شد بسیاری از چهره‌های مستعد با انرژی بیشتری فعالیت‌هایشان را ادامه دهند. اما لاینحل ماندن موضوع «مجاز شدن گفتآواز» و عدم تحقق وعده‌هایی که داده شده بود، باعث شده این سبک ازموسیقی علی‌رغم داشتن دوستداران فراوان همچنان در بلاتکلیفی محض به سر ببرد و فعالین این حوزه به صورت زیرزمینی به فعالیت‌هایشان ادامه دهند. فعالیت‌هایی که نوروز ۹۵ نشان داد که از قابلیت‌های بالایی برخوردار است و می‌تواند با یک قطعه با حفظ تمام چهارچوب‌های قانونی و عرفی و اجتماعی، جریان ذهنی مخاطبان موسیقی را عوض کند و به انتخاب نخست عید امسال تبدیل شود.