زندگی هنری کیانو ریوز

کیانو ریوز در روز ۲ سپتامبر ۱۹۶۴ در بیروت، پایتخت لبنان به دنیا آمد. پدر و مادرش نام کیانو را برای فرزندشان برگزیدند که در زبان هاوایی به معنای “نسیم خنک” است. او را بیش از همه به عنوان ستاره‌ی فیلم‌های اکشن و علمی‌تخیلی می‌شناسند؛ فیلم‌هایی چون “سرعت”، “وکیل‌مدافع شیطان” و به ویژه سه‌گانه “ماتریکس”.
کیانو ریوز نخستین تجربیات خود در زمینه بازیگری را با حضور در تئاتر به دست آورد و همچنین در شماری از محصولات سینمایی و تلویزیونی نقش‌آفرینی کرد. “نقطه گسست” (محصول ۱۹۹۱) نخستین فیلمی بود که نام او را بر سر زبان‌ها انداخت. ریوز در این فیلم در کنار پاتریک سوایزی بازیگری کرده است. “نقطه گسست” یک اکشن جذاب و پرهیجان است که تماشگر را به دنبال خود می‌کشاند.

فیلم “سرعت” که در سال ۱۹۹۴ به پرده‌ی سینماها راه یافت، کیانو ریوز را در سراسر جهان به شهرت رساند و او را به یکی از هنرپیشگان پردرآمد فیلم‌های اکشن در هالیوود بدل ساخت. “سرعت” نه تنها مورد توجه منتقدان قرار گرفت، بلکه از لحاظ گیشه نیز بسیار موفق بود. این فیلم که با بودجه‌ای ۳۰ میلیون دلاری تهیه شده بود، در سراسر جهان ۳۵۰ میلیون دلار فروش داشت.
در سال ۱۹۹۷ کیانو ریوز در کنار آل‌پاچینو، ستاره‌ی پرسابقه هالیوود به روی صحنه رفت. آل‌پاچینو در این فیلم نقش شیطان را بازی می‌کند و کیانو ریوز نیز نقش وکیل‌مدافعی موفق را که “شیطان” در تلاش فریفتن و جذب اوست. این فیلم اگرچه از لحاظ موفقیت تجاری با “سرعت” قابل قیاس نبود، اما با حدود ۱۵۳ میلیون دلار فروش خوبی داشت.

در سال ۱۹۹۹ فیلم “ماتریکس” دوستداران آثار علمی‌تخیلی را غافلگیر کرد. نقش اصلی دراین فیلم را کیانو ریوز ایفا کرده است. “ماتریکس” که فیلم‌نامه‌ای چند لایه‌ای دارد، ترکیبی است از اکشن و هنرهای رزمی. این فیلم چهار جایزه اسکار را در بخش‌های فنی از آن خود کرد. “ماتریکس” با ۶۳ میلیون دلار بودجه فیلمی پرخرج بود، اما توانست با ۴۶۳ میلیون دلار در صف فیلم‌های پرفروش جهان قرار گیرد.
فیلم “نوامبر شیرین” با بازیگری کیانو ریوز و شارلیز ترون که در سال ۲۰۰۱ به سینما‌ها راه یافت، از جمله فیلم‌های ناموفق کیانو ریوز محسوب می‌شود. این فیلم عاشقانه با نقدهای منفی روبرو شد و برای دو بازیگر اصلی خود جایزه تمشک طلایی را به ارمغان آورد؛ جایزه‌ای که به بدترین بازیگری داده می‌شود. این فیلم از لحاظ گیشه نیز ناموفق بود و با بودجه‌ای ۴۰ میلیون دلاری تهیه شد، اما تنها ۶۵ میلیون دلار فروش داشت.
در سال ۲۰۰۳ قسمت‌های دوم و سوم سه‌گانه ماتریکس به نمایش درآمدند که داستان آن‌ها کاملا به هم پیوند دارد. کیانو ریوز این بار هم در نقش “نئو”، قهرمان داستان ظاهر می‌شود. قمست دوم این مجموعه که “ماتریکس‌: بارگذاری مجدد” نام دارد، از لحاظ ساختار و کشش ضعیف‌تر از قسمت اول است، اما با ۷۴۲ میلیون دلار فروش درخور توجهی داشت. ناگفته نماند که هزینه ساخت این فیلم بر ۱۵۰ میلیون دلار بالغ می‌شد.
سومین و آخرین قسمت از سه‌گانه ماتریکس که “انقلاب‌های ماتریکس” نام دارد نیز در سال ۲۰۰۳ به نمایش درآمد. این فیلم نیز مانند دو قسمت پیشین آمیزه‌ای از اکشن و هنرهای رزمی است که در آن جلوه‌های صوتی و تصویری نقش مهمی ایفا می‌کند. این فیلم مورد استقبال چندان منتقدان قرار نگرفت و از لحاظ تجاری نیز نتوانست موفقیت‌های دو قسمت نخست را تکرار کند.
در سال ۲۰۰۳ فیلمی دیگر با بازیگری کیانو ریوز به نمایش درآمد که در آن ستارگان مشهور هالیوود چون جک نیکلسون و دایانا کیتون هنرنمایی کرده‌اند. ریوز در این فیلم کمدی که “یکی باید کنار بیاید” نام داشت، نقشی مکمل برعهده دارد. این فیلم با حدود ۲۶۷ میلیون دلار فروش موفقیت تجاری بزرگی کسب کرد.
فیلم “کنستانتین” که در سال ۲۰۰۷ به نمایش درآمد، با استقبال منتقدان سینمایی روبرو شد. کیانو ریوز در این فیلم اکشن ترسناک نقش یک جن‌گیر را ایفا می‌کند. این فیلم با الهام از مجموعه داستان‌های مصور Hellblazer ساخته شده است. کنستانتین که با بودجه‌ای یکصد میلیون دلاری ساخته شد، حدود ۲۳۱ میلیون دلار فروش داشت.
کیانو ریوز از جمله ستارگانی است که در اکثر جشنواره‌های سینمایی حضور دارد.

فیلم “سلاطین خیابان” در سال ۲۰۰۸ به نمایش درآمد. کیانو ریوز در این فیلم اکشن جنایی نقش یک افسر اداره پلیس لس آنجلس را بازی می‌کند. این فیلم همزمان با نقد‌های مثبت و منفی روبرو شد. برخی منتقدان آن را اثری بی‌روح و بی‌کشش خواندند و برخی دیگر آن را فیلمی پرهیجان و پرتحرک دانستند.

“روزی که زمین از حرکت بازایستاد” نیز از جمله فیلم‌های علمی تخیلی است که کیانو ریوز نقش اول را در آن برعهده داشته است. این فیلم بازسازی اثری سینمایی به همین نام از سال ۱۹۵۱ است. برخی منتقدان فیلم را اثری سرگم‌کننده خواندند که از لحاظ عمق نتوانسته به پای نسخه اصلی برسد. “روزی که زمین از حرکت بازایستاد” در سال ۲۰۰۸ اکران شد و بیش از ۲۳۳ میلیون دلار فروش داشت.کیانو ریوز در سال ۲۰۱۳ با فیلم “مردی از تای چی” قدم به عرصه کارگردانی گذاشت و اولین تجربه خود را در این زمینه به دست آورد.

نویسنده: محمد بویری